BİR TUTAM BAHARAT: SİNEMATİK İSTANBUL’UN AROMATİK VE MEKANSAL PORTRESİ

Sertaç Timur Demir

Özet


Eğer İstanbul’un toplumsal ve mimari açıdan gittikçe bozulduğu iddia edilirse, bu çözülme sürecinin en kritik kırılma noktalarından birinin Türkiye ve Yunanistan arasında 1960’larda gerçekleşen mübadele olduğu söylenebilir. İstanbul’un kentsel, sosyal ve demografik dokusunda derin ve esaslı değişimler yol açan bu süreç, bu çalışmada Politiki Kouzina (A Touch of Spice) filmi üzerinden ele alınmaktadır. 1960’ların başlarında belli başlı politik anlaşmazlıklara binaen İstanbul’dan Atina’ya göç etmek zorunda kalan bir Rum ailesi hakkında olan film, İstanbul’u etnik açıdan daha homojen ve tektip yapan geniş ölçekli demografik ve kültürel dönüşüme neden olan bu mübadeleyi sorgulayıcı şekilde işlemektedir. Ulus-merkezli devletin yansıması olan sözkonusu mübadele Konstantinople’un ötekilerini ‘dezenfekte ederken’, şehrin de çok-renkli dokusunu yok etmiştir. Bu mübadele sonucuda, İstanbul’daki Rum nüfusu 135.000’den yalnızca 7.000’e inmiştir. Bu durum, çağdaş İstanbul’un kent kültürünü değiştiren en etkili olaylardan biri olarak kabul edilebilir. 


Anahtar Kelimeler


Kent, mübadele, ulus-inşası, çatışma, film.

Referanslar


Akar, Rıdvan (1998). Bir Resmi Metinden Planlı Türkleştirme Dönemi. Birikim, 110, 68-75.

Aktar, Ayhan (2002). Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları. İstanbul: İletişim.

Baltsiotis, Lambros (2005). Yunanistan ve Türkiye’de Muhacirlik ve Nüfus Mübadeleleri. In M. Pekin (Ed.) Yeniden Kurulan Yaşamlar 1923 Türk-Yunan Zorunlu Nüfus Mübadelesi. Istanbul: Bilgi University Press.

Bauman, Zygmunt (1988). Freedom. Milton Keynes: Open University Press.

Bauman, Zygmunt (1999). In Search of Politics. Stanford: Stanford University Press.

Bell, Wendell and Freeman, Walter (1974). Ethnicity and National Building. Beverly Hills & London: Sage.

Bourdieu, Pierre (1998). Practical Reason: On the Theory of Action. Stanford: Stanford University Press.

Bourdieu, Pierre (2002). Distinction: A Social Critique of the Judgment of Taste. London: Routledge.

Castells, Manuel (1978). City, Class and Power. London & Basingstoke: Macmillan Press.

Castells, Manuel (1997a). The Power of Identity (Volume II). Malden & Oxford: Blackwell.

Castells, Manuel (1997b). The Urban Question: A Marxist Approach. London: Edward Arnold (Publishers) Ltd.

Castles, Stephen and Davidson, Alastair (2000). Citizenship and Migration: Globalisation and the Politics of Belonging. London: Macmillan Press.

Colomina, Beatriz (2000). Privacy and Publicity: Modern Architecture as Mass Media. Massachusetts: MIT Press.

Dalby, Andrew (2000). Dangerous Tastes: The Story of Spices. California: University of California Press.

Erdal, İbrahim (2009). Identity and Homeland Sense of Anatolian and Rumelian Refugees. Milli Folklor Dergisi, 20 (81): 78-82.

Foucault, Michel (2003). Society must be Defended: Lectures at the College de France 1975-1976. New York: Picador.

Genova, Nicholas and Peutz, Nathalie (2000). The Deportation Regime: Sovereignty, Space, and the Freedom of Movement. Durham & London: Duke University Press.

Güven, Dilek (2005, September 6). 6-7 Eylül Olayları. Radikal. Available at http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=163380.

Hacir, Gürkan. (2009, June 1). Istanbul’da Rum, Atina’da Türk olmak. Akşam. Available at http://aksam.medyator.com/2009/05/31/yazar/12976/ gurkan_hacir/istanbul_da_rum__atina_da_turk_olmak.html.

İnsel, Ahmet (2001). Kemalizm. Istanbul: Iletisim.

Lipsitz, George (1999). Home is where the hatred is: Work, Music, and the Transnational Economy. In H. Naficy (Ed.) Home, Exile, Homeland, New York & London: Routledge.

Mansel, Philip (2006). Constantinople: City of the World’s Desire: 1453-1924, London: John Murray Publishers.

Morse, Margaret (1999). Home: Smell, Taste, Posture, Gleam. In H. Naficy (Ed.) Home, Exile, Homeland, New York & London: Routledge.

Naficy, Hamid (1999). Framing Exile. In H. Naficy (Ed.) Home, Exile, Homeland. New York & London: Routledge.

Özyalçıner, Adnan and Sezer, Sennur (2005). Bir Zamanların İstanbulu. Istanbul: İnkılap.

Pamuk, Orhan (2005). Istanbul: Memories and the City London: Faber and Faber.

Pérouse, Jean-François (2011). İstanbulla Yüzleşme Denemeleri: Çeperler, Hareketlilik ve Kentsel Bellek. Istanbul: İletişim.

Peters, John (1999). Exile, Nomadism, and Diaspora: The Stakes of Mobility in the Western Canon. In H. Naficy (Ed.) Home, Exile, Homeland, New York & London: Routledge.

Sacred Destinations (2012, May 26). Istanbul. Sacred Destinations [Online]. Available at http://www.sacred-destinations.com/turkey/istanbul.

Sennett, Richard (1980). Authority. New York: Alfred A Knopf.

Sennett, Richard (1992). The Conscience of the Eye: The Design and Social Life of Cities. New York & London: W. W. Norton & Company Inc.

Sennett, Richard (1998). The Corrosion of Character. New York & London: W. W. Norton & Company

Simmel, Georg (1971). On Individuality and Social Forms. Chicago & London: The University of Chicago Press.

Simmel, Georg (1997). Simmel on Culture: Selected Writings. D. P. Frisby and M. Featherstone (Eds.), London, Thousand Oaks & New Delhi: Sage Publication.

Walters, William. (2010). Deportation, Expulsion, and the International Police of Aliens. In N. Genova and N. Peutz (Eds.) The Deportation Regime: Sovereignty, Space, and the Freedom of Movement. Durham & London: Duke University Press.

Žižek, Slovaj (2010). Living in the End Times. London & New York: Verso.


Tam Metin: PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.