ETNİK-KÜLTÜREL ÇATIŞMALARIN ÇÖZÜMÜNDE BİR YÖNTEM OLARAK ÖZYÖNETİM HAKLARI VE KÜRT SORUNU

Gökhan Oğuz

Özet


7 Haziran 2015 tarihli genel seçimlerden sonra Türkiye’deki Kürt sorununa ilişkin olarak, kamuoyunda en fazla yer işgal eden konulardan biri özyönetim konusudur. Ancak söz konusu seçimleri takip eden süreçte, özellikle PKK terör örgütü tarafından özyönetim gerekçesiyle başlatılan şehir savaşları, özyönetim konusunun terörle ilişkili çağrışımlarla yüklenerek zihinlerde pejoratif bir konum edinmesine yol açmıştır. Özyönetim hakları, çokkültürlü yaklaşım doğrultusunda Will Kymlicka tarafından etnik-kültürel çatışmaların çözümünde bir enstrüman olarak önerilmektedir. Bu çalışma da, aktüalitenin ötesine geçerek, özyönetim haklarının, Türkiye’nin en ciddi meselelerinden biri olan Kürt sorununun çözümü bağlamında uygun bir araç niteliği taşıyıp taşımadığını Kymlicka’nın kuramsal yaklaşımı temelinde değerlendirmektedir.  Bu değerlendirmenin yanında çalışmada, Kürt sorunuyla ilişkili olarak özyönetim haklarının Türkiye’nin siyasi istikrarı ve toplumsal bütünlüğü açısından içerdiği risk unsurları da tespit edilmektedir. Tespit edilen risk unsurlarının Türkiye’nin siyasi birliği ve toplumsal bütünlüğü açısından çözücü sonuçlara yol açabileceği saptamasından hareketle, etnik-kültürel çeşitliliği yönetmede özyönetime alternatif bir araç olarak, yeniden yapılandırılmış bir yurttaşlık yaklaşımı önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler


Özyönetim Hakları, Türkiye, Kürt Sorunu, Etno-Kültürel Çeşitlilik, Yurttaşlık

Referanslar


Bayri, H. (2011). Türkiye’de Kimlik Siyaseti: İslamcı Siyaset ve Etnik Ayrılıkçılık, Ankara: A Kitap.

Dauenhauer, Bernard P. (2001). Kırılgan Bir Dünyada Yurttaşlık, Ayşe Özil ve Filiz Kaynak (çev.), Adana: Çukurova Üniversitesi Basımevi.

Ergil, D. (1995). Doğu Sorunu: Teşhisler ve Tespitler, Ankara: TOBB.

Gözübüyük, A. Şeref (2005). Açıklamalı Türk Anayasaları: 1876, 1921, 1924, 1961, 1982 Anayasalarının Yapılışları, Özellikleri ve Yapılan Değişiklikler, Beşinci Bası, Ankara: Turhan Kitabevi.

Heater, D. (2007). Yurttaşlığın Kısa Tarihi, Meral Delikara Üst (çev.), Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.

İğdemir, U. (1986). Sivas Kongresi Tutanakları, İkinci Baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.

Kaya, A. (2006). “Avrupa Birliği Bütünleşme Sürecinde Yurttaşlık, Çokkültürcülük ve Azınlık Tartışmaları: Birarada Yaşamanın Siyaseti”, Türkiye’de Çoğunluk ve Azınlık Politikaları: AB Sürecinde Yurttaşlık Tartışmaları, Ayhan Kaya ve Turgut Tarhanlı (der.), 2. Baskı, İstanbul: TESEV Yayınları.

Kaya, A ve Tarhanlı, T. (2006). “Önsöz”, Türkiye’de Çoğunluk ve Azınlık Politikaları: AB Sürecinde Yurttaşlık Tartışmaları, Ayhan Kaya ve Turgut Tarhanlı (der.), 2. Baskı, İstanbul: TESEV Yayınları.

Kentel, F., Ahıska, M. ve Genç, F. (2009). “Milletin Bölünmez Bütünlüğü” Demokratikleşme Sürecinde Parçalayan Milliyetçilik(ler), 2. Baskı, İstanbul: TESEV Yayınları.

Kılıç, M. (hzl.). (2013). Türk Sorunu, İstanbul: Profil Yayıncılık.

Kurban, D. ve Yolaçan, S. (2008). Kürt Sorununun Çözümüne Dair Bir Yol Haritası: Bölgeden Hükümete Öneriler, İstanbul: TESEV Yayınları.

Kymlicka, W. (2015). Çokkültürlü Yurttaşlık: Azınlık Haklarının Liberal Teorisi, Abdullah Yılmaz (çev.), İkinci Basım, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Özbudun, E. (1998). “Milli Mücadele ve Cumhuriyet’in Resmi Belgelerinde Yurttaşlık ve Kimlik Sorunu”, 75 Yılda Tebaa’dan Yurttaş’a Doğru, Artun Ünsal (ed.), İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.

Parekh, P. (2002). Çokkültürlülüğü Yeniden Düşünmek: Kültürel Çeşitlilik ve Siyasi Teori, Bilge Tanrıseven (çev.), Ankara: Phoenix Yayınevi.

Saybaşılı, K. (1995). DYP-SHP Koalisyonu’nun Üç Yılı, İstanbul: Bağlam Yayınları.

Schnapper, D. (1995). Yurttaşlar Cemaati: Modern Ulus Fikrine Dair, Özlem Okur (çev.), İstanbul: Kesit Yayıncılık.

Schnapper, D. (2005). Sosyoloji Düşüncesinin Özünde Öteki İle İlişki, Ayşegül Sönmezay (çev.), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Şahin, B. (2006). “ Türkiye’nin Avrupa Birliği Uyum Süreci Bağlamında Kürt Sorunu: Açılımlar ve Sınırlar”, Türkiye’de Çoğunluk ve Azınlık Politikaları: AB Sürecinde Yurttaşlık Tartışmaları, Ayhan Kaya ve Turgut Tarhanlı (der.), 2. Baskı, İstanbul: TESEV Yayınları.

Üstel, F. (1999). Yurttaşlık ve Demokrasi, Ankara: Dost Kitabevi.

Üstel, F. (2014). “Makbul Vatandaş”ın Peşinde: II. Meşrutiyet’ten Bugüne Vatandaşlık Eğitimi, 6. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.

Yeğen, M. (2008). “Kürt Meselesi: Karakteristikler, Karşılaştırmalar”, Milli Hallerimiz Yurttaşlık ve Milliyetçilik Farkında mıyız?, Nil Mutluer ve Esra Güçlüer (yay. haz.), İstanbul: Helsinki Yurttaşlar Derneği.

Yeğen, M. (2015). Devlet Söyleminde Kürt Sorunu, 7. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.

Yıldız, A. (2001). Ne Mutlu Türküm Diyebilene: Türk Ulusal Kimliğinin Etno-seküler Sınırları (1919-1938), İstanbul: İletişim Yayınları.


Tam Metin: PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.