İHRACATIN EKONOMİK VE POLİTİK BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE İÇİN VAR ANALİZİ UYGULAMASI

Emin Ahmet Kaplan, Melike Rana Dayıoğlu

Özet


Küreselleşmeyle birlikte dünya ekonomisinin de küresel hale gelmesi, ülkeleri ve firmaları, ekonomilerini geliştirmek ve uluslararası rekabet avantajı sağlamak için ihracata daha çok yönelttiğinden ihracat, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomiler için önem taşımaktadır.

Türkiye ekonomisi için de ihracat, ekonomik büyüme ve kalkınmayı hızlandırarak dünya ekonomisinde yer edinmek açısından önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle çalışmada Türkiye için ihracat, reel efektif döviz kuru, yurt dışı gelir ve politik istikrar arasındaki ilişki, 1984-2012 dönemi için vektör otoregresif model (VAR) analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda ise ihracat serisine 1 standart sapmalık bir şok verildiğinde pozitif ve anlamlı bir tepki verdiği ve 10. periyotta denge noktasına yaklaştığı, politik istikrar serisine verilecek 1 standart sapmalık şok durumunda ihracat serisinin pozitif ve anlamlı bir tepki verdiği ve 10. periyotta ise ihracat ve politik istikrar değişkenlerinin birlikte hareket etme eğiliminde olduğu, yurt dışı gelir değişkenine 1 standart sapmalık şok verildiğinde ihracat serisinin pozitif ve anlamlı bir tepki verdiği, aynı şekilde reel efektif döviz kuruna bir standart sapmalık bir şok verildiğinde ihracat serisinin pozitif ve anlamlı bir tepki verdiği bulgularına ulaşılmıştır. 


Anahtar Kelimeler


İhracat, ihracatın belirleyicileri, politik istikrar ve ihracat, VAR Analizi

Referanslar


Balcılar, M., Bal, H. Algan, N., Demiral, M. (2014, Temmuz). Türkiye’nin İhracat Performansı: İhracat Hacminin Temel Belirleyicilerinin İncelenmesi (1995-2012), Ege Akademik Bakış Dergisi, 14(3), 451-462.

Darvas, Z. (2012) 'Real effective exchange rates for 178 countries: A new database', Working Paper 2012/06, Bruegel, 15 March 2012.

Dıckey, D.A., W.A. Fuller (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root, Econometrica, 49.

Dünya Bankası, https://ourworldindata.org, http://data.worldbank.org.

Edwards, L. & Wılcox, O. (2003). Exchange Rate Depreciation and The Trade Balance in South Africa. http://www.commerce.uct.ac.za/Economics/staff/ledwards/2008/

Enders, W. (2010). Applied Econometric Time Series, 3. Basım, New York: John Wiley ve Sons Inc.

Granger, C.W.J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross Spectral Methods, Econometrica, 36, 424-438.

Goldsteın, M., Khan, M. S. (1985). Income And Price Effects In Foreign Trade. R. Jones & P. Kenen (Ed.), Handbook of International Economics (p. 1041-1105). Amsterdam: North Holland.

Gourlay, A., Seaton, J., Suppakitjarak, J. (2005). The determinants of export behaviour in UK service firms, Service Industries Journal, 25(7), 879-889.

İnsel, A. (1991). Siyasal Bir Süreç Olarak İktisadi Kalkınma II, Birikim Dergisi, 21, 12-23.

Kılınç Savrul, B. Özel, H. A., Kılıç, C. (2013). Osmanlı’nın Son Döneminden Günümüze Türkiye’de Dış Ticaretin Gelişimi", Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, Cilt 8, Sayı 1, s. 55-78.

Leonidou, L.C., Katsikeas, C.S. (1996), "The Export Development Process: An Integrative Review of Empirical Models, Journal of International Business Studies, 27(3), 517-551.

Özdamar, G. (2010). Reel Döviz Kurları Ekseninde İhracatı Etkileyen Faktörler ve Rekabet Gücü: Türkiye Otomotiv Sanayisi Üzerine Bir İnceleme, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlamış Doktora Tezi, Isparta.

Özel, H.A. (2011). Türkiye’de Ticari Serbestleşmenin Tarihsel Gelişimi, Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 6(2), 73-92.

Saygılı H., Saygılı M., Yılmaz G. (2010). Türkiye İçin Yeni Bir Reel Efektif Döviz Kuru Endeksleri, TCMB Çalışma Tebliği, 10/12.

Sims, C. (1980, January). Macroeconomics and Reality, Econometrica, 48(1), 1-48.

Stock, J.H., Watson, M.W. (2011). Ekonometriye Giriş, çev. B. Saraçoğlu, 1. Basım, Ankara: Efil Yayınevi.

Telatar, F. (2004). Politik İktisat Politikası. Ankara: İmaj Yayınevi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), http://www.tuik.gov.tr/.

TÜİK, (2014). “Dış Ticaret İstatistikleri Yıllığı 2013”, Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası, Ankara.

Vergil, H. (2002). Exchange Rate Volatility in Turkey and Its Effect on Trade Flows, Journal of Economic and Social Research, 4(1), 83-99.

World Trade Organization (WTO), International Trade Statistics 2015.

Yiğidim, A., Köse, N. (1997). İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki, İthalatın Rolü: Türkiye Örneği (1980-1996), Ekonomik Yaklaşım, 8, 71-85.

Yurdakul, F. (1999), Hendry ve Sims Yöntemlerinin Teorik Olarak Karşılaştırılması, Ekonometrik Yaklaşım, 10(33).


Tam Metin: PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.